ادامه بحث Copy Data Properties (انتقال مشخصات یک متغیر.....)

اما مرحله ی چهار؛

در مرحله قبل مشخصات مربوط به متغیرها رو برای کپی شدن مشخص کردیم.در این مرحله مشخصاتی از مجموعه ی داده ها که قصد داریم به فایل هدف کپی کنیم رو تعیین میکنیم که شامل موارد زیر هست:

Multiple Response Sets:

جدولهای سفارشی و نمودارها نوع خاصی از متغیرها رو به نام Multiple Response Set ساپورت میکنند.این متغیرها،متغیرهای واقعی نیستند بنابراین نمیتوان آنها را در ویرایشگر داده ها(Data Editor) مشاهده نمود.همچنین این شبه متغیرها در انجام سایر عملیات و محاسبات هم به رسمیت شناخته نشده و حتی تشخیص هم داده نمیشن.Multiple Response Set ها از ادغام چند متغیر از یک مجموعه داده ایجاد میشوند که برای این منظور از منوی Data گزینه ی Define Multiple Response Sets استفاده میکنیم.برای کپی کردن اونها به فایل(مجموعه داده) مورد نظر باید از Copy Data Properties استفاده نمود.

Variable Sets:

Variable Sets برای محدود کردن لیست متغیرهایی که در Data Editor نشون داده میشوند مورد استفاده قرار میگیره.با استفاده از این گزینه میتوان تعدادی متغیر رو به عنوان یک مجموعه متغیر به نرم افزار معرفی کرد و بعد به spss دستور داد که فقط همون مجموعه متغیر در Data Editor نشون داده بشه.برای ایجاد یک Variable Set از گزینه ی Define Variable Set از منوی Utilities استفاده میکنیم.

Documents:

گاهی اوقات شاید بخواهید یک نوشته ی توضیحی رو به فایلتون ضمیمه کنید.به این نوشته ها Document Commend گفته میشه.با استفاده از گزینه ی Data file Comments از منوی Utilities میتوان یک یادداشت توضیحی ایجاد نمود.

Custom Attributes:

مشخصات سفارشی(که شامل یک Attributes name و یک Attributes value هستش که نحوه تعریف اونها رو بعدا میگم).

Weight Specification:

یک مجموعه داده وقتی این خصلت رو داره که دارای یک متغیر وزندار باشه(برای وزندار کردن داده ها از منوی Data گزینه ی Weight Cases استفاده میکنیم).

File Label:

برچسب توصیفی فایل داده.

در این مرحله هم برای بعضی از ویژگی ها دو حالت Replace و Merge وجود داره که Replace برای جایگزینی و Merge برای ادغام بکار گرفته میشه.

 

و در پنجره ی پایانی دو گزینه وجود داره:

·         Execute the command: اجرا کردن فرمان در Data Editor.

·         Paste the command into a syntax window: انتخاب این گزینه باعث میشه دستور در پنجره ی Syntax(یک نوع از خروجی های spss) قرار بگیره.در این صورت شما میتونید بصورت دستی فرمان رو ویرایش کنید.

 

انتقال مشخصات یک متغیر از یک فایل ثانویه به متغیری در فایل جاری

دیدیم که با استفاده از گزینه ی Copy Properties در Define Variable Properties میتوان مشخصات یک متغیر رو به متغیر دیگه کپی کرد. البته در اونجا یک سری محدودیتهایی وجود داشت. به عنوان مثال،هر دو متغیر حتما باید در همون فایل باشند و در ضمن در Scan Variable List هم قرار داشته باشند. در این پست گزینه ای رو معرفی میکنم که با استفاده از اون میتونید مشخصات یک متغیر رو از یک فایل دیگه به متغیر مورد نظرتون در فایل جاری کپی کنید. البته توجه کنید که فقط مشخصات مربوط به متغیر کپی میشن نه مقادیر متغیر.

از منوی Data روی گزینه ی Copy Data Properties کلیک کنید. در این پنجره و در کادر Choose the source of the properties سه گزینه وجود داره که با استفاده از اونها تعیین میکنید که متغیر منبع از کجا انتخاب بشه.

·         An open dataset: از یک فایل باز spss.اگه چند فایل spss رو باز کرده باشید در ذیل این کادر میتونید لیست اونها رو مشاهده کرده،فایل مورد نظر رو انتخاب کنید.

·         An external SPSS data file: از یک فایل خارجی spss(فایل های spss موجود در هارد که البته الآن باز نیستند).

·         The active dataset: از فایل(مجموعه داده) جاری.

 

با انتخاب گزینه ی مورد نظر و کلیک بر روی Next به مرحله ی دوم میریم.در این پنجره متغیر منبع و متغیر هدف رو مشخص میکنیم.در این پنجره هم سه گزینه وجود داره و البته دو کادر.

·         با انتخاب گزینه ی اول و انتخاب متغیر(های) مورد نظر از کادر Source Dataset Variables در فایل جاری متغیری همنام با متغیر منبع و با مشخصات اون ایجاد میشه.در زیر این گزینه،گزینه ای وجود داره که موقعی فعال هست که در فایل جاری متغیری همنام و همنوع(البته یکی از انواع Numeric یا String) با متغیر منبع داشته باشیم(Match Variables).اگر این گزینه رو تیکدار کنید تمامی متغیرهای فایل منبع نشون داده میشن و شما میتونید متغیر مورد نظر رو انتخاب کنید.اما اگه این گزینه فعال نبود که در این صورت تیکدار هست بطور اتوماتیک در فایل جاری متغیری با ویژگیهای متغیر منبع ایجاد میشه.

·         انتخاب گزینه ی دوم باعث میشه هر دو کادر فعال بشن.در کادر اول،Source Dataset Variables ، متغیر منبع(حداکثر یک متغیر) و در کادر دوم متغیر هدف(میتونه شامل یک یا چند متغیر باشه) رو مشخص میکنیم.برای اینکه چند متغیر رو همزمان انتخاب کنید از کلیدهای کنترلی CTRL و SHIFT استفاده کنید.

·         اگر قصد دارید مشخصات مجموعه ی داده ها (dataset) رو به فایل جاری کپی کنید نه مشخصات متغیرها رو،گزینه ی سوم رو انتخاب کنید.در این صورت بدون وارد شدن به مرحله ی سوم که انتخاب ویژگی متغیرهاست به مرحله ی چهار میرید.

در ضمن در صورت تمایل برای دیدن خصوصیات متغیرها ی موجود در کادر کافیه روی گزینه ی Variable Information که با راست کلیک روی متغیر مورد نظر ظاهر میشه،کلیک کنید.

 

در مرحله ی بعدی تعیین میکنید که قصد کپی کردن کدوم ویژگی متغیر منبع به متغیر هدف رو دارید.

Value Labels: برچسب مقادیر ، Custom Attributes: ویژگی های سفارشی(که شامل یک Attributes name و یک Attributes value هستش که نحوه تعریف اونها رو بعدا میگم) ، Missing Value: مقادیر گم شده ، Variable Label: برچسب متغیرها ، Measurement Level: مقیاس اندازه گیری ، Format: قالب بندی ، Alignment: تراز متن (راست چین،چپ چین،وسط چین) ، Data Editor Column Width: پهنای ستون ویرایشگر داده ها.

یک نکته در مورد Value Label و Custom Attributes اینکه در جلوی این دو مورد دو گزینه وجود داره، Replace و Merge. در مورد هر کدوم از این دو گزینه اگر میخواهید مشخصات مربوط به متغیر منبع جایگزین مشخصات فعلی بشه،گزینه ی Replace رو انتخاب کنید.ولی اگر میخواهید مشخصات متغیر منبع با مشخصات فعلی ادغام بشه،Merge رو انتخاب کنید.نکته ی دیگه اینکه در ادغام ویژگی ها، فایل جاری در اولویت قرار داره.به عنوان مثال اگر برچسب مقادیر فایل جاری دارای دو برچسب و برچسب مقادیر فایل منبع دارای شش برچسب باشه بعد از ادغام متغیر شما دارای شش برچسب هستش که دو برچسب اول اون همون برچسبهای اولیه است و چهار برچسب بعدی از متغیر منبع.

برای اینکه متغیرها دوباره ایجاد بشن باید همه ی مشخصات رو کپی کنید.

 

ادامه دارد....

تعریف ویژگی های متغیر

بعد از وارد کردن داده ها امکان داره بخواهیم مشخصات مربوط به متغیرها رو مشاهده کنیم یا اونها رو تغییر بدیم.برای این منظور از منوی Data،گزینه ی Define Variable Properties... (تعریف ویژگی های متغیر)رو انتخاب میکنیم.از مستطیل سمت چپ پنجره ی باز شده متغیرهای مورد نظر رو انتخاب کرده با کلیک بر روی ► اونها رو به کادر Variables to Scan منتقل میکنیم.

اگر قصد دارید مشخصات محدوده ای از داده ها رو مشاهده کنید از دو کادر انتهایی استفاده کنید. کار اسکن از ابتدای داده ها تا شماره سطری که در کادر اول (Limit number of cases scanned to) وارد میکنید انجام میشه.اما در کادر دوم (Limit  number of values displayed to) شما میتونید تعیین کنید که مشخصات چه تعداد از داده ها نشون داده بشه.یعنی spss تعداد داده هایی که در کادر اول مشخص شده رو اسکن کنه اما فقط مشخصات همین تعداد از اونا رو نمایش بده. برای محدود کردن اسکن  استفاده از یکی از این دو گزینه کفایت میکنه.

 

بعد از انتخاب متغیرها با کلیک بر روی Continue در پنجره ی Define Variable Properties میتونید مشخصات متغیر ها رو مشاهده کنید.

 

در ذیل کادر Scanned Variable List لیست متغیرهایی رو که انتخاب کردید رو می بینید.با انتخاب هر کدوم از متغیرها مشخصات مربوط به اون متغیر در کادر Value Label grid نمایش داده میشه.

·         اسم متغیری که مشخصاتش به نمایش گذاشته شده رو در Current Variable نشون داده شده.

·         در کادر مقابل Label میتونید برچسب متغیر رو تغییر بدید.از فیلد  Measurement Level نوع مقیاس رو میشه تغییر داد،با کلیک بر روی Suggest مقیاسی که خود spss برای این متغیر پیشنهاد میکنه رو میتونید مشاهده کنید.

·         در کادر Type چند گزینه وجود داره؛با استفاده از فیلد اول نوع متغیر،کادر Width پهنای متغیر و کادر Decimals تعداد رقم اعشار رو میتونید تغییر بدید.فیلد دوم وقتی فعال میشه که در فیلد اول یکی از دو گزینه ی Date یا Currency انتخاب شده باشه.در این صورت نحوه ی نمایش تاریخ برای Date و پول رایج برای Currency رو میتونید از فیلد دوم تغییر بدید.

·         در کادر Unlabeled values تعداد داده هایی که دارای برچسب نیستند نشون داده شده.در کادر Value Label grid و در ستون Label میتونید برچسب جدیدی رو به داده ی مورد نظر نسبت بدید و یا برچسب های قبلی رو ویرایش کنید.

·         اگر میخواهید برچسب مقادیر (Value Labels) جدیدی رو برای متغیر تعریف کنید روی دکمه ی Attributes… کلیک کنید.با کلیک بر روی Add در زیر کادر Custom Attributes for… سطری ایجاد میشه.در قسمت Name ،نام و در Value برچسبها رو وارد کنید و با کلیک روی Continue برچسب رو تایید کنید و به پنجره ی مشخصات برگردید.

·         همچنین در ذیل ستون Missing میتونید حداکثر سه مقدار رو به عنوان مقادیر گم شده تعیین کنید.

 

 

اگر تغییری در هر کدام از داده ها ایجاد کرده باشید،در زیر ستون Changed باکس مربوط به اون داده تیک دار خواهد بود.

در کادر Copy Properties دو گزینه وجود داره که با استفاده از گزینه ی اول،From Another Variable… میتونید مشخصات یک متغیر دیگه(یکی از متغیر های موجود در Scanned Variable List) رو به متغیر فعلی اعمال کنید و یا با استفاده از گزینه ی دوم، To Other Variable... مشخصات متغیر فعلی رو به یک متغیر دیگه(باز هم یکی از متغیر های موجود در Scanned Variable List) انتقال بدید.

کادر آخر،کادر Unlabeled Values هست که یک گزینه، Automatic Labels در اون قرار داره که با کلیک روی اون spss به طور خودکار برای هر داده یک برچسب (Label) تعریف میکنه که معمولا همون مقدار Value مربوط به اون داده هستش.البته اگه مقادیر گم شده هم داشته باشید(که برچسب نداشته باشن)بجز مقدار موجود در Value عبارت (Missing) هم در کادر Label قرار داده میشه.

 

در پایان اگه قصد دارید تغییرات انجام شده رو بر روی داده ها اعمال کنید بر روی OK و اگر میخواهید تغییرات رو از بین ببرید و تغییرات جدیدی رو انجام بدید بر روی Reset و سپس Yes کلیک کنید.

 

وارد کردن داده ها

برای استفاده از این نرم افزار اولین قدم وارد کردن داده ها س .همونطور که قبلا هم گفتم صفحه ی کاری spss دارای دو پنجره س، Data View و Variable View. در Data View داده هامون رو وارد میکنیم اما قبل از وارد کردن داده ها اول باید متغیرها رو تعریف کنیم.برای این کار از پنجره ی  Variable View استفاده میکنیم.

 

پنجره ی Variable View از ده ستون تشکیل شده،که باید اطلاعاتی در مورد متغیرها در اونها وارد کنیم.

در ستون Name اسم متغیرمون رو وارد میکنیم.این اسم تابع یک سری قواعد نحویست.

قواعد نحوی نام متغیر:

نام متغیر:

1.        باید یکتا باشه،یعنی نمیتوان دو متغیر با یک نام داشت.

2.        باید حداکثر 64 بایت داشته باشه،یعنی معادل 64 کاراکتر(در زبانهایی که هر کاراکتر دو بایت داره مثل چینی،ژاپنی و... 32 کاراکتر).

3.        نباید با کاراکترهای # $ . _ شروع بشه.

4.        کاراکترهای بعدی میتونند ترکیبی از حروف بزرگ و کوچک ، اعداد و کاراکتر های @ ، # ، $ ، ÷ ، × ، € و... باشه

5.        نمیتونه شامل فاصله باشه.

6.        نباید با یک نقطه یا خط تمام بشه.

7.        کلمات کلیدی ALL ، AND ، BY ، EQ ، GE ، LE ، LT ، NE ، NOT ، OR ، TO و WITH که spss از اونها به عنوان عبارتهای محاسباتی استفاده میکنه نمی توانند به تنهایی به عنوان اسم متغیر قرار بگیرند.

 

نوع متغیر رو در ستون Type وارد میکنیم.نوع متغیر میتونه Numeric (عددی) ، Comma(ویرگول) ،Dot (نقطه) ، Scientific notation(نماد گذاری علمی) ،Dollar(دلار) ، Custom currency(پول رایج) و String(رشته ای) باشه.اگر داده های شما عدد هستن numeric رو انتخاب کنید ولی اگه  داده های شما شامل حروف هستند به عنوان مثال اگر داده ها یک سری اسامی اند،نوع متغیر رو string انتخاب کنید.سایر typeها خیلی مورد استفاده قرار نمیگیرند.

در قسمت Width پهنای مورد نظر رو برای داده ها تعیین میکنید.منظور از پهنا،تعداد کاراکتری هست که هر داده میتونه داشته باشه که البته بیشتر در مورد داده هایی که از نوع string هستن کاربرد داره.این کار رو میتونید از ستون Width هم انجام بدید.

در جلوی Decimal Places هم تعداد رقم اعشار رو برای داده های عددی تعیین کنید. تعیین تعداد رقمهای اعشاری رو از ستون Decimal هم میتونید انجام بدید.

 

در زیر ستون Label برای متغیر یک برچسب تعیین میکنیم.

 

Values : اگر داده های مربوط به یک متغیر مثلا از دو نوع "female" و "male" باشه ، میتونید در قسمت Values برای هر کدوم از اونها یک کد تعریف کنید.در این صورت در زیر متغیر مورد نظر یک فیلد با دو گزینه ی "female" و "male" ساخته میشه.با این کار دیگه لازم نیست عبارت "female" یا "male" رو هر بار تایپ کنید.کافیه روی خانه ی مربوطه برید و از لیست کشویی گزینه ی مورد نظر رو انتخاب کنید.البته برای اینکه برچسب مقادیر رو ببینید باید از منوی View گزینه ی Value Labels رو تیک دار کنید.

 

Missing : بعد از وارد کردن داده ها اگر خانه ای دارای عدد نباشه، در اون خانه یک "نقطه" قرار میگیره و spss با اون به عنوان داده ی گم شده رفتار میکنه.داده های گم شده در محاسبات و رسم نمودارها اعمال نمیشوند.اگر بخواهیم از اونها در محاسبات استفاده کنیم باید مقداری رو برای اونها تعریف کنیم برای این منظور از ستون missing استفاده میکنیم.در پنجره ی Missing Values به طور پیشفرض گزینه ی No missing values در حالت انتخاب قرار داره.در زیر این گزینه دو گزینه ی دیگه Discrete missing values و Range plus one optional discrete missing value قرار دارند که با انتخاب اونها میتونید داده ی مفقود شده رو وارد کنید.با انتخاب گزینه ی دوم text box های زیر اون فعال میشن و میتونید در اونها سه مقدار مفقود رو به طور جداگانه تعریف کنید.اما با استفاده از گزینه ی سوم شما میتونید یک دامنه رو برای مقادیر مربوطه تعریف کنید و در باکس سوم عددی رو تعیین کنید که میخواهید جایگزین اعداد موجود در دامنه بشه.یه نکته اینکه،اگه متغیر شما از نوع numeric باشه هر دو گزینه فعال هستن ولی اگه متغیر از نوع String باشه فقط گزینه دوم (Discrete missing values) فعال خواهد بود.

 

ستون بعدی ستون Columns هست که با استفاده از اون میتونید عرض ستون مورد نظر رو تغییر بدین.

 

Align : با استفاده از Align میتونید نحوه قرار گرفتن داده ها در خانه های ستون مربوطه رو تعیین کنید. Left: چپ چین، Right: راست چین و Center: وسط چین.

 

در ستون Measure هم نوع مقیاستون رو، Scale(وزنی) ، Ordinal(ترتیبی) وNominal(اسمی) میتونید مشخص کنید.

 

بررسی منوها در spss

 با اجرای نرم افزار spss پنجره ای با عنوان SPSS 15.0 for Windows…… باز میشه و از شما میپرسه که مایل به انجام چه کاری هستید.اگر مایل نیستید هر بار که spss رو اجرا میکنید،این پنجره نشون داده بشه،گزینه ی زیر رو در این پنجره تیک دار کنید.

Don't show this dialog in the future

 

اگر قصد دارید داده های جدیدی رو وارد کنید،گزینه Type in data رو انتخاب کنید و با کلیک بر روی OK وارد محیط spss بشین.نمایی از محیط این نرم افزار رو در زیر مشاهده میکنید.

 

بحث در مورد spss رو با بررسی منوها شروع میکنم.در نوار منوی SPSS ده منو وجود داره.

منوی File : در این منو دستوراتی برای مدیریت فایل وجود داره.

منوی Edit :با استفاده از این منو میتونید به ویرایش فایل جاری بپردازید.

منویView :زیرمنوهای منوی View رو بطور خلاصه در ذیل بررسی میکنم.

Status Bar : با تیک دار کردن این گزینه میتونید Status Bar (نوار وضعیت) رو به پنجره اصلی spss اضافه کنید.

Tool Bars : با تیک دارکردن این گزینه میتونید Tool Bar (نوار ابزار) رو به پنجره اصلی spss اضافه کنید.

Fonts : از این قسمت میتونید نوع فونت،Style و سایز فونتی که باهاش تایپ میکنید رو تغییر بدید.

Grid Lines : با برداشتن تیک این گزینه خط های افقی و عمودی صفحه کاری حذف میشه.

Value Labels : Value Labels اگه در حالت انتخاب قرار داشته باشه،برچسب مقادیر بجای کدهای مربوطه نمایش داده میشوند.

Display Custom Attributes : با استفاده از این گزینه میتونید خصوصیاتی که برای هر کدوم از متغیرهاتون تعریف کردین رو مشاهده کنید.برای ساختن خصوصیات سفارشی جدید برای یک متغیر در پنجره ی Variable View از منوی Data گزینه ی New Custom Attribute استفاده می کنیم.

Variable/Data : صفحه ی کاری برنامه spss دارای دو پنجره س Data View و Variable View. با استفاده از این گزینه میتونید بین این دو پنجره سوئیچ کنید.

 

منوی Window :

Split : با استفاده از این گزینه میشه صفحه ی کاری spss رو به چهار بخش مجزا تقسیم کرد.برای از بین بردن دیواره ی بین این بخش های مجزا،کافیه نشانگر ماوس رو روی دیواره قرار بدین تا به شکل یک فلش چهارسویه (دو سویه) دربیاد و بعد دابل کلیک کنید.

Minimize All Windows : این گزینه پنجره ی spss رو به صورت Minimize درمیاره.

همچنین اگه چند صفحه ی کاری spss رو باز کرده باشید،لیست اونها رو میتونید در منوی Window مشاهده کنید و با استفاده از این منو بین این صفحات حرکت کنید.

منوی Help : در این منو گزینه هایی وجود داره که با استفاده از اونها میتونید در مورد نحوه کار با spss راهنمایی هایی رو بصورت online و offline دریافت کنید،البته به زبان انگلیسی.

 

زیر منوهای سایر منوهای spss ،Data  (داده)، Transform(تبدیل)، Analyze(تحلیل)، Graphs(نمودار) و Utilities(سودمندی) رو بعدا بطور کامل مورد بررسی قرار میدم.

 

SPSS

SPSS  یکی از پرکاربردترین نرم افزارهاي آماريه که نه تنها در رشته ي آمار،بلکه در بسياري رشته هاي ديگه مورد استفاده قرار ميگيره.در اين وبلاگ سعي دارم SPSS 15  رو به شکلی ساده و البته جامع آموزش بدم.